Bina

3. Teşeytane تَفَيْعَلَ Babı

اَلْبَابُ الثَّالِثُ؛ تَفَيْعَلَ يَتَفَيْعَلُ تَفَيْعُلاً وَ مَوْزُونُهُ؛ تَشَيْطَانَ يَتَشَيْطَانُ تَشَيْطُنًا وَ عَلاَمَتُهُ؛ أَنْ يَكُونَ مَاضِيهِ عَلَى خَمْسَةِ أَحْرُفٍ بِزِيَادَةِ التَّاءِ فِي أَوَّلِهِ وَ الْيَاءِ بَيْنَ الْفَاءِ وَ الْعَيْنِ وَ بِنَاؤُهُ؛ لِلَّازِمِ فَقَطْ، نَحْوُ؛ تَشَيْطَانَ زَيْدٌ



اَلْبَابُ الثَّالِثُ Rübai Mezid Hümasiye Mülhak olan 5 babın üçüncüsü, mazide تَفَيْعَلَ ve muzaride يَتَفَيْعَلُ ve masdarda ise تَفَيْعُلاً vezinlerinde gelir, وَ مَوْزُونُهُ bu bablara uygun mevzunlar ise mazide تَشَيْطَانَ ve muzaride يَتَشَيْطَانُ ve masdarda ise تَشَيْطُنًا şeklindedir, وَ عَلاَمَتُهُ bu babın alameti; أَنْ يَكُونَ olmasıdır, مَاضِيهِ mazisinin, عَلَى خَمْسَةِ أَحْرُف beş harf üzere olması, بِزِيَادَةِ التَّاءِ bir te harfi ziyadesiyle, فِي أَوَّلِهِ sülasi mücerred fiilin evveline, وَ الْيَاءِ ve ya harfi ziyadesiyle, بَيْنَ الْفَاءِ وَ الْعَيْنِ o sülasi mücerred fiilin fa ul-fiili ile ayn ul-fiili arasına, وَ بِنَاؤُهُ bu babın binası, لِلَّازِمِ فَقَطْ sadece lazım içindir, نَحْوُ misali şöyledir; تَشَيْطَانَ زَيْدٌ “Zeyd şeytanlaştı” gibidir.

Metnin Toplu Manası: Rübai Mezid Hümasiye Mülhak olan 5 babın üçüncüsü, mazide تَفَيْعَلَ ve muzaride يَتَفَيْعَلُ ve masdarda ise تَفَيْعُلاً vezinlerinde gelir. Bu baba uygun mevzunlar ise mazide تَشَيْطَانَ ve muzaride يَتَشَيْطَانُ ve masdarda ise تَشَيْطُنًا şeklindedir. Bu babın alameti, sülasi mücerred bir fiilin evveline bir te harfi ve fa ul-fiili ile ayn ul-fiili arasına bir ya harfi ziyade edilmesiyle ortaya çıkan fiilin 5 harf üzere olmasıdır. Bu babın binası sadece lazım içindir. Lazım fiilin misali ise تَشَيْطَانَ زَيْدٌ “Zeyd şeytanlaştı” gibidir.

شطن Sülasi Mücerred Fiilinin تَفَيْعُلْ Babına Girmesi
Lâm ul-Fiil Ayn ul-Fiil Zaid Ya Fa ul-Fiil Zaid Te
ـلَ ـعَـ ـيْـ ـفَـ تَـ
ـنَ ـطَـ ـيْـ ـشَـ تَـ

شَطَنَ fiili sözlükte “uzak olmak” manasına gelmektedir.

About the author

blank

Metehan Uluocak

4 yıllık sarf nahiv bilgsini temin ettikten sonra, zor olan lafızları kolaylaştırıp ve harekeleyip mübtedi kardeşlerimize sunmak niyetine gark oldum. Bu tevessülüm bana böyle bir site hazırlamayı gerektirdi. Tek derdim, sarf nahiv konularının bilinip kuranın müzakereli okunmasıdır. Tek temennim ise sadece bir kere "Allah razı olsun" cümle-i duaiyyesine mazhar olmaktır. Bu dünyada gerisi teferruattır..

Add Comment

Click here to post a comment