Avamil

Mamulu Mecrur

وَ أَمَّا الْمَجْرُورُ فَاثْنَانِ. اَلْأَوَّلُ؛ بِحَرْفِ الْجَرِّ، نَحْوُ؛ إِعْمَلْ بِإِخْلاَصٍ وَ الثَّانِى الْمَجْرُورُ بِالْإِضَافَةِ، نَحْوُ؛ ذَنْبُ الْعَبْدِ يُسَوِّدُ قَلْبَهُ



وَ أَمَّا الْمَجْرُورُ dört kısımda (merfu, mansub, mecrur ve meczum) incelenen ve toplamda 25 adet olan mamulü bilasale’nin üçüncü kısmı olan mecrura gelince; فَاثْنَانِ iki tanedir. اَلْأَوَّلُ birincisi; بِحَرْفِ الْجَرِّ harf-i cerr ile mamulü mecrurdur. نَحْوُ buna misal; إِعْمَلْ بِإِخْلاَصٍ “İhlas ile amel et” terkibinde olduğu gibidir. وَ الثَّانِى ikincisi ise; الْمَجْرُورُ بِالْإِضَافَةِ izafet ile (muzafun ileyh olmayla) mecrur olma durumudur. نَحْوُ izafete misal; ذَنْبُ الْعَبْدِ يُسَوِّدُ قَلْبَهُ “Kulun günahı kalbini karartır” gibidir.



Metnin Toplu Manası; dört kısımda (merfu, mansub, mecrur ve meczum) incelenen ve toplamda 25 adet olan mamulü bilasale’nin üçüncü kısmı olan mecrur 2 tanedir. Birincisi Harf-i Cerr’dir. Misali; إِعْمَلْ بِإِخْلاَصٍ terkibindeki بِ harf-i cerridir. إِخْلاَصٍ lafzını cerr etmiştir. إِخْلاَصٍ lafzı mamulü mecrurdur. Harf-i Cerrler konusuna göz atabilirsiniz. İkincisi ise İzafetle Mecrur olma durumudur. Buna misal; ذَنْبُ الْعَبْدِ يُسَوِّدُ قَلْبَهُ terkibindeki الْعَبْدِ kelimesi muzafun ileyhtir ve ذَنْبُ kelimesi ise muzaftır. Muzafun ileyh; bir şeyin kendisine izafe (eklenme) edilmesi demektir. ذَنْبُ الْعَبْد “Kulun Günahı” demek Türkçedeki isim tamlamasıdır. ذَنْبُ lafzı, الْعَبْد lafzına izafe edilmiştir.



Mamulu Mecrur 2 tanedir
Harf-i Cerr ile Mecrur
İzafet ile Mecrur



About the author

blank

Metehan Uluocak

4 yıllık sarf nahiv bilgsini temin ettikten sonra, zor olan lafızları kolaylaştırıp ve harekeleyip mübtedi kardeşlerimize sunmak niyetine gark oldum. Bu tevessülüm bana böyle bir site hazırlamayı gerektirdi. Tek derdim, sarf nahiv konularının bilinip kuranın müzakereli okunmasıdır. Tek temennim ise sadece bir kere "Allah razı olsun" cümle-i duaiyyesine mazhar olmaktır. Bu dünyada gerisi teferruattır..

2 Comments

Click here to post a comment

  • Atful beyan ve bedel arasındaki fark nedir. Bedelde soru edatı olarak ”ondan bedel nedir” deriz . Atful beyanda soru edatı nasıl olmalıdır.teşekkür ederim

    • merhaba,
      atf, 2 kısımdır. 1. si atf ul-beyan ve 2.si ise atf un-nesak.
      atf ul-beyan; bir isimi beyan etmek için eklenen diğer isimdir.
      atf uk-nesak; atıf harflerinden biriyle yapılan sıralı atıftır.

      gelelim bedel ile atf ul-beyan arasındaki farka; bedelde kastedilen tabii, atf ul-beyanda kastedilen matbuu dur.
      Bir misal; sana جاء اخوك حسين “kardeşin Hüseyin geldi” dediğimde, eğer tek kardeşin hüseyin ise hüseyin lafzı اخوك lafzından bedeldir. yani kardeşinden bedel hüseyini kastediyorum diyorum.
      şayet 2 kardeşin varsa ve birisi hüseyin diğeri x kişi ise hüseyin lafzı اخوك lafzından atf ul-beyandır. çünkü 2 kardeşin var ve ben sana kardeşin geldi diyorum, bu lafımdan ötürü hangi kardeşin olduğu akla gelir ve ben bu durumu beyan etmek için “hüseyin” derim ve atf ul-beyan gerçekleşir. hüseyin lafzını اخوك “senin kardeşin” lafzına atfen söyledir. Bu atıf aynı zamanda “beyan” eder ve atf ul-beyan ortaya çıkar. 1 kardeşin olsaydı ve o da hüseyin olsaydı, kardeşin geldi dediğimde aklına hangi kardeşim geldi sorusu gelmezdi. Ama ben yine “hüseyin” diye lafzetsem o halde bedel olur.