Sarf Bilgisi

Sülasi Mücerred Bablar

Arapçada sülasi 3’lü, mücerred ise yalın, tecrid edilmiş demektir. Sülasi mücerred bablar denilince aklımıza 3 harfli ve tüm harfleri fiilin asli harfi olan ve asla ziyade harfi olmayan fiiler gelmelidir. Sülasi mücerred bablar kendi içlerinde salim ve gayr-ı salim olmak üzere ikiye ayrılırlar.




Sülasi Mücerred Salim: Yapısındaki 3 harf fiilin asli harfi olan ve asla bu üç harften birisinin elif, vav, ya veya şeddeli olmadığı görülen fiillerdir. 

Sülasi Mücerred Salim Fiiller
عَمَلَ نَظَرَ عَلِمَ كَتَبَ
çalıştı baktı bildi yazdı




Sülasi Mücerred Gayr-ı Salim: Yapısındaki 3 harf fiilin asli harfi olan ve bu üç harften birisinin elif, vav, ya veya şeddeli olduğu görülen fiillerdir. 

Sülasi Mücerred Gayr-ı Salim Fiiller
طَوَى سَئَلَ أَخَذَ وَجَدَ
dürdü sordu aldı buldu




Yukarda görülen misallerde olduğu gibi Sülasi Mücerred fiiller 3 harflidir ve tüm harfleri aslidir. İşte böyle 3 harfli olup, tüm harfleri asli olan muzari “şimdiki zaman kalıbı” fiilleri ile beraber toplamda 6 babta incelenir. Biz bu altı baba ebvab-ı sitte “altı bab” deriz. 

Muzari Vezinler Mazi Vezinler Bab Sırası
يَفْعُلُ فَعَلَ 1.Bab
يَفْعِلُ فَعَلَ 2.Bab
يَفْعَلُ فَعَلَ 3.Bab
يَفْعَلُ فَعِلَ 4.Bab
يَفْعُلُ فَعُلَ 5.Bab
يَفْعِلُ فَعِلَ 6.Bab




Tabloda bulunan 6 sülasi mücerred mazi ve muzari vezinler Arap dili ile ilgilenen sarf ve nahiv alimlerinin ve dil bilimcilerin teftişleri neticesinde dilde mevcut olan bablardır. İlk 3 bab Arapçadaki fiillerin yaklaşık yüzde 85’ini kapsar. Yani sülasi mücerred mazi ve muzari vezinlerinin en çok kullanılanlarıdır. Sülasi mücerred fiillerin malum mazi vezinleri 3 tanedir. Tabloda görüldüğü üzere sülasi mücerred malum mazi fiillerin ilk üç babı, dört ve altıncı babları aynı vezindedir. Aşağıda bu tablodaki vezinlere uygun düşen bir takım fiillerin mevzunu verilmiştir. Bundan sonra nerede 3 harfli bir mazi fiil görürsek hemen aklımıza kaçıncı babtan geldiğini getirelim. 

Muzari Mevzunlar Mazi Mevzunlar Bab Sırası
يَنْصُرُ

yardım ediyor

نَصَرَ

yardım etti

1.Bab
يَضْرِبُ

vuruyor

ضَرَبَ

vurdu

2.Bab
يَفْتَحُ

açıyor

فَتَحَ

açtı

3.Bab
يَعْلَمُ

biliyor

عَلِمَ

bildi

4.Bab
يَحْسُنُ

güzel oluyor

حَسُنَ

güzel oldu

5.Bab
يَحْسِبُ

sanıyor

حَسِبَ

sandı

6.Bab

Yakın zamanda uygulamızda Tasrifat başlığı altında tüm sülasi ve rübai fiillerin hem emsile-i muhtelife, hem emsile-i muttaride çekimlerini göreceksiniz. Bundan sonraki derslerde 3 vezin olan malum mazi fiilleri ve tek vezin olan meçhul mazi fiillerin misallerini ve malumatını göreceksiniz.




Bu Gün Allah için Ne Yaptın?