İzhar

Tam Fiillerin Nakıs Olmaları

وَ قَدْ يَتَضَمَّنُ الْفِعْلُ التَّامُّ مَعْنَى صَارَ فَـيَصِيرُ نَاقِصًا، نَحْوُ؛ تَمَّ التِّسْعَةُ بِهَذَا عَشَرَةً اَيْ صَارَ عَشَرَةً تَامَّةً. وَ كُمُلَ زَيْدٌ عَالِمًا اَيْ صَارَ عَالِمًا كَامِلاً وَ غَيْرِ ذَلِكَ.

وَ قَدْ bazen,يَتَضَمَّنُ  tazammun eder, içine alır, kapsar; الْفِعْلُ التَّامُّ  tam fiil, مَعْنَى صَارَ nakıs fiillerden olan صَارَ “döndü” fiilini. فَ böylelikle, يَصِيرُ döner, dönüşür; نَاقِصًا nakıs fiile döner. نَحْوُ şu misaldeki gibidir; تَمَّ التِّسْعَةُ بِهَذَا عَشَرَةً “Dokuz, bununla on oldu” اَيْ yani, صَارَ döndü, oldu, عَشَرَةً تَامَّةً tam on oldu. وَ ve diğer misal; كُمُلَ زَيْدٌ عَالِمًا  “Zeyd kamil bir alim oldu” اَيْ yani صَارَ döndü, o hale tahavvül etti; عَالِمًا كَامِلاً kamil alim oldu. وَ غَيْرِ ذَلِكَ ve bundan başlaları da böyledir, misal; عَدَلَ زَيْدٌ اَمِيرًا “Zeyd adil bir emir oldu” yani عَدِلاً اَمِيرًا adil bir emir oldu.

Metnin Toplu Manası; Tam fiil bazen صَارَ nakıs fiilinin manasını içerir ve bu nedenle nakıs fiil olur. Misal; تَمَّ التِّسْعَةُ بِهَذَا عَشَرَةً cümlesindeki تَمَّ “tam oldu” fiili صَارَ fiilinin manası ifade eder ve nakıs olur. Diğer Misal; كُمُلَ زَيْدٌ عَالِمًا cümlesindeki كُمُلَ fiili yine aynı şekilde صَارَ fiilinin manası ifade eder ve nakıs olur. Bunlardan başkaları da olabilir, misal; حَسُنَ زَيْدٌ جِمِيلاً cümlesindeki حَسُنَ fiilinde صَارَ manası vardır ve cümleye صَارَ زَيْدٌ حَسَنًا جَمِيلاً şeklinde mana verebiliriz.

About the author

blank

Metehan Uluocak

4 yıllık sarf nahiv bilgsini temin ettikten sonra, zor olan lafızları kolaylaştırıp ve harekeleyip mübtedi kardeşlerimize sunmak niyetine gark oldum. Bu tevessülüm bana böyle bir site hazırlamayı gerektirdi. Tek derdim, sarf nahiv konularının bilinip kuranın müzakereli okunmasıdır. Tek temennim ise sadece bir kere "Allah razı olsun" cümle-i duaiyyesine mazhar olmaktır. Bu dünyada gerisi teferruattır..

Add Comment

Click here to post a comment