Sarf Bilgisi

1. Kısım: Sülasi Mezid Rübai | 3 Bab

Önceki dersimizde if’al babının emsile-i muhtelife vezinlerini verdik. Bu vezinlere uygun düşen mevzunları da “ikram” fiilinden türettik. Daha evvel mazisi كَرُمَ “kerume-cömert oldu” olan geçişsiz (lazım) “yani failin fiili bir mefule geçmez, bilakis kendi nefsinde vaki olan fiiller” bir fiildi. Biz bu كَرُمَ “kerume-cömert oldu” fiilini aldık ve mazisi أَفْعَلَ “ef’ale”, muzarisi يُفْعِلُ “yuf’ilu” ve masdarı إِفْعَالاً “if’alen” olan (diğer çekimleri bir önceki derste verdik. Burada sadece mazi, muzari ve masdarı zikrediyoruz. Çünkü diğer çekimler bu üçünden türer) if’al babına soktuk. Bunun neticesinde aşağıdaki tabloda yer alan fiileri elde ettik.

İf’al Babı: Sülasi mücerred bir fiilin evveline elif harfi ziyede olur ve mazi fiilimiz “ef’ale” veznine girer.

Tef’il Babı: Sülasi mücerred bir fiilin birinci ve ikinci harfleri arasına bir fiilin ikinci harfi cinsinden bir harf gelir ve ortada iki aynı harf olur. Sonra bu harfler idgama uğrar ve o harf tek yazılır, üzerine şedde konulur. Mazi fiilimiz “fa’ale” olur.

Mufa’ale Babı: Sülasi mücerred bir fiilin birinci ve ikinci harfleri arasına bir elif konulur ve mazi fiilimiz “faa’e” olur.

Bablar Muzari Mazi Sülasi Mücerred Mazi
إِخْرَاجًا يُخْرِجُ أَخْرَجَ خَرَجَ
تَسْلِيمًا يُسَلِّمُ سَلَّمَ سَلِمَ
مُخَاجَرَةً يُخَاجِرُ هَاجَرَ هَجَرَ

Bu Gün Allah için Ne Yaptın?