Sarf Bilgisi

Nehy-i Hazır

Nehy-i Hazır; 2. Şahıs “müzekker ve müennes” muhatab veya muhataba üzerine etki eden bir kalıptır. Muzari fiilin başına bir لاَ “lâ” nehiy edatı getirilerek geniş ve şimdiki zamana sahip olan muzari fiil, 2. şahıslar üzerinde nehyedici “yapılan eylemden men edici” bir mana ifade eder.

Muzari fiilin evveline nehyedici bir لاَ “lâ” edatı getirilir ve;

  1. Muzari fiilin sonu cezimlenir (nefy-i istikbal ve nehy-i gaib  lâ’sı ile karıştırılmamalıdır)
  2. Cemi müennes nunları “cemi müennes gaibe ve cemi müennes muhataba” asla düşmezler ve harekeleri de asla değişmez. Fetha üzere mebnidirler yani binaları, yapılış şekiller fethalı bir nun iledir.
  3. Eğer muzari fiilin sonu illetli ise o harf düşer
شَبِعَ

doydu

سَمِعَ

işitti

شَكَرَ

şükretti

شَعَرَ

hissetti

لاَ سَشْبَعْ

doyma

لاَ تَسْمَعْ

işitme

لاَ تَشْكُرْ

şükretme

لاَ تَشْعُرْ

hissetme

لاَ تَقُلْ هُنَا

Burada konuşma

لاَ تَنَامْ اَلْآنَ

Şimdi uyuma

لاَ تَأْكُلِي الطَّعَامَ

(müf.mü) Yemeği yeme

لاَ تَسْمَعْ بِصَوْتِي

Sesimi duyma

لاَ تَنْظُرْنَ الْوَجْهَ الرِّجَالِ

(c.mü) Erkeklerin yüzüne bakmasınlar

لاَ تَشْرَبَا الْمَاءَ

(tes.mü) Suyu içmesinler

لاَ تَحْزَنُوا

üzülmeyin

erkekler

لاَ تَحْزَنَا

ikiniz üzülmeyin

iki erkek

لاَ تَحْزَنْ

üzülme

bir erkek

لاَ تَحْزَنَّ

üzülmeyin

kadınlar

لاَ تَحْزَنَا

ikiniz üzülmeyin

iki kadın

لاَ تَحْزَنِي

üzülme

bir kadın

Bu Gün Allah için Ne Yaptın?