Maksud

Nakıs Fiil

وَ أَمَّا النَّاقِصُ؛ فَالْمَصْدَرُ وَ الزَّمَانُ وَ الْمَكَانُ مِنْهُ مَفْعَلٌ. بِفَتْحِ الْمِيمِ وَ الْعَيْنِ مِنْ جَمِيعِ الْأَبْوَابِ وَ فِي الْمُعْتَلِ الْفَاءِ مَفْعِلٌ بِكَسْرِ الْعَيْنِ مِنْ جَمِيعِ الْأَبْوَابِ. وَ اللَّفِيفُ الْمَقْرُونُ كَالنَّاقِصِ، وَ اللَّفِيفُ الْمَفْرُوقُ كَالْمُعْتَلِ الْفَاءِ.



وَ أَمَّا النَّاقِصُ nakıs fiile gelince, فَالْمَصْدَرُ masdarı, وَ الزَّمَانُ ve ism-i zamanı, وَ الْمَكَانُ ve ism-i mekanı, مِنْهُ nakıs fiilden, مَفْعَلٌ veznindedir. بِفَتْحِ الْمِيمِ mim harfinin وَ الْعَيْن ve ayn harfinin fethasıyladır, مِنْ جَمِيعِ الْأَبْوَابِ bütün bablardan gelen mücerred nakıs fiiller içindir. وَ فِي الْمُعْتَلِ الْفَاءِ ve bu nakıs fiilin faul fiili mutel (illetli) olursa o halde ism-i zaman, ism-i mekan ve masdar-ı mimisi مَفْعِلٌ vezninde olur, بِكَسْرِ الْعَيْن ayn harfinin kesresiyledir, مِنْ جَمِيعِ الْأَبْوَابِ bu durum mutel ül-fa olan tüm nakıs fiiller içindir.  وَ اللَّفِيفُ الْمَقْرُون lefif-i mefruk’a gelince; كَالنَّاقِصِ tıpkı nakıs fiil için söylenildiği gibidir, وَ اللَّفِيفُ الْمَفْرُوقُ lefif-i makrun’a gelince; كَالْمُعْتَلِ الْفَاءِ o da tıpkı mutel ül-fa gibidir.



Metnin Toplu Manası; Nakıs fiillerde ism-i zaman, ism-i mekan ve masdar-ı mimi vezni mim ve ayn harfinin fethalı olmasıyla birlikte tüm bablar için مَفْعَلٌ şeklindedir. Nakıs fiilin faul fiili mutel (illetli) ise o halde ism-i zaman, ism-i mekan ve masdar-ı mimi vezni mim harfinin fethalı, ayn harfinin kesreli olmasıyla birlikte tüm bablar için مَفْعِلٌ şeklindedir. Lefif-i mefruk için ism-i zaman, ism-i mekan ve masdar-ı mimi vezni tıpkı nakıs gibi مَفْعَلٌ vezniyle, Lefif-i makrun için ism-i zaman, ism-i mekan ve masdar-ı mimi vezni tıpkı mutel ül-fa gibi مَفْعِلٌ vezniyle gelir.



Nakıs Fiillerde İsm-i Zaman, İsm-i Mekan ve Masdar-ı Mimi Vezini
Nakıs Fiil ve Lefif-i Mefruk Mutel ül-Fa ve Lefif-i Makrun
مَفْعَلٌ مَفْعِلٌ



About the author

blank

Metehan Uluocak

4 yıllık sarf nahiv bilgsini temin ettikten sonra, zor olan lafızları kolaylaştırıp ve harekeleyip mübtedi kardeşlerimize sunmak niyetine gark oldum. Bu tevessülüm bana böyle bir site hazırlamayı gerektirdi. Tek derdim, sarf nahiv konularının bilinip kuranın müzakereli okunmasıdır. Tek temennim ise sadece bir kere "Allah razı olsun" cümle-i duaiyyesine mazhar olmaktır. Bu dünyada gerisi teferruattır..

Add Comment

Click here to post a comment