İzhar

Lâm لِ Harf-i Cerri

لِ harf-i cerri genel olarak talil “için” yani sebebiyyet bildirir. Kendisine muttasıl zamir birleşince لَ olur ama nefs-i mütekellim vahde de لِي olur. Dersin sonunda tablo olarak verilecektir.

تَعْلِيلْ Ta’lil manası: لِ harf-i cerri en genel manada sebebiyyet bildirir. “Bir şey için, Birisi için, birine vb.” gibi manaları ihtiva eder. Misal; اَلْحَمْدُ لِلهِ “Hamd, Allah içindir yani Allahadır” gibi. Hamd lafzının var olma sebebi Allaha ait olmasıyla kaimdir diyebiliriz.

تَخْصَيصْ Tahsis etme manası: لِ harf-i cerri bir şeyi birine veya bir şeye tahsis eder. Misal; اَلسَّيَّارَةُ لِأَبِى “Araba babamındır” gibi. لِلهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَ الْأَرْضِ “Yerde ve gökte ne varsa Allahındır” yani Allaha tahsis edilir, tasarruf ondadır. اَلسُّجَّادُ لِلْمَسْجِدِ “Halı caminindir” gibi.

تَأَكِيدْ Te’kid (kuvvetlendirme) manası: نَصَرَ زَيْدٌ لِعَمْرٍو “Zeyd Amr’a yardım etti” yani Zeyd, Amr’ı desteklemek için yardım etti.

اِسْتِحْقَاقْ istihkak manası: اَلْإِيمَانُ لِلْمُسْلِمِينَ “İman Müslümanlarındır” gibi.

تَقْوِيَة Takviye Manası: اَعْجَبَنِى نَصْرُكَ لِزَيْدٍ “Zeyd’e olan yardımın hoşuma gitti” gibidir.

اِنْتِهَاء İntiha (Sonlanma) manası: لِ harf-i cerri intiha manasında إِلَى harf-i cerri gibi amel eder. كُلٌّ يَجْرِى لِأَجَلٍ مُسَمًّى “Her biri belirli bir vakte kadar akıp gider” terkibindeki لِأَجَلٍ lafzındaki لِ harf-i cerrinin إِلَى harf-i cerri gibi amel ettiğini görüyoruz.

صَيْرُورَتْ Sayruret yani Akıbet manası: لِ harf-i cerri bir işin sonunda, o işin neticesinin o olduğunu belirtmek için kullanılır. إِقْرَأْ لِلْعِلْمِ “Oku, ilim öğren” yani okumanın neticesi ilim içindir, ilimi tahsil etmek içindir.

ظَرْفِيَّتْ Zarfiyyet manası: لِيَوْمِ الْقِيَامَةِ “Kıyamet gününde” gibidir.

اِسْتِعْلاَء İsti’la manası: لِ harf-i cerri “üstüne, üzerine” manaları taşıyarak عَلَى harf-i cerri gibi amel edebilir. Misal; سَلَّمْتُ لَكُمْ “Size selam verdim” yani سَلَّمْتُ عَلَيْكُمْ gibidir.

قَسَمْ Kasem (Yemin) manası: لِ harf-i cerri yemin ifade edebilir. Bu لِ harf-i cerri sadece Allah lafzının evvelinde gelirse yemin manası ifade eder. Misal; لِلهِ اَفْعَلُ الْفَرَائِضَ “Allaha yemin olsun ki farzları yapacağım” gibidir.

About the author

blank

Metehan Uluocak

9 yıllık sarf nahiv bilgisini temin ettikten sonra, zor olan lafızları kolaylaştırıp ve harekeleyip mübtedi kardeşlerimize sunmak niyetine gark oldum. Bu tevessülüm bana böyle bir site hazırlamayı gerektirdi.

Add Comment

Click here to post a comment

Bu gün Allah için ne yaptın

Yazılar