İzhar

3. İsm-i Meful

وَ الثَّالِثُ؛ اِسْمُ الْمَفْعُولِ، فَهُوَ يَعْمَلُ عَمَلَ فِعْلْهِ الْمَجْهُولِ.

وَ الثَّالِثُ؛ kıyasi amillerin üçüncüsü; اِسْمُ الْمَفْعُولِ ism-i mefuldür. فَهُوَ bu ismi meful, يَعْمَلُ amel eder,  عَمَلَ فِعْلْهِ الْمَجْهُولِ meçhul fiilin ameliyle amel eder. Meçhul bir fiil-i muzari, مَفْعُولِ kalıbına da girer ve aynı manaya gelir. Misaller; مَا يُخْرَجُ بِزَيْدٍ “Zeyd çıkarılmıyor” demek مَا مَخْرُوجٌ بِزَيْدٍ “Zeyd çıkarılmış değildir” demekle eştir. مَا يُضْرَبُ زَيْدٌ “Zeyd dövülmüyor” demek مَا مَضْرُوبٌ زَيْدٌ “Zeyd dövülmüş değildir” demektir. مَا يُعْطَى زَيْدٌ دِرْهَمًا “Zeyd’e dirhem verilmiyor” demekle مَا مُعْطًى زَيْدٌ دِرْهَمًا “Zeyd kendisine dirhem verilen değildir” demektir. مَا يُعْلَمُ عَمْرٌو بَكْرًا فَاضِلاً “Amr’a Bekr’in faziletli olduğu bildirilmiyor” demekle مَا مُعْلَمٌ عَمْرٌو بَكْرًا فَاضِلاً “Amr, kendisine Bekr’in faziletli olduğunu bildiren değildir” demektir.

Metnin Toplu Manası; Kıyasi amillerin üçüncüsü ism-i mefuldür. İsm-i meful, meçhul fiilin ameliyle amel eder. Sülasi mücerredlerde مَفْعُولٌ kalıbına girerek çekim yapılır.

İsmi Meful Fiil-i Muzari
مَخْرُوجٌ يُخْرَجُ
مَضْرُوبٌ يُضْرَبُ
مُعْطًى يُعْطَى
مُعْلَمٌ يُعْلَمُ

About the author

blank

Metehan Uluocak

4 yıllık sarf nahiv bilgsini temin ettikten sonra, zor olan lafızları kolaylaştırıp ve harekeleyip mübtedi kardeşlerimize sunmak niyetine gark oldum. Bu tevessülüm bana böyle bir site hazırlamayı gerektirdi. Tek derdim, sarf nahiv konularının bilinip kuranın müzakereli okunmasıdır. Tek temennim ise sadece bir kere "Allah razı olsun" cümle-i duaiyyesine mazhar olmaktır. Bu dünyada gerisi teferruattır..

Add Comment

Click here to post a comment