Sarf Bilgisi

İf’al إِفْعَالْ Babı

İf’al babı, daha evvel sülasi “üç harfli” olan bir fiilin evveline bir elif harfi ziyadesiyle oluşan ve mazisi أَفْعَلَ ve muzarisi يُفْعِلُ ve masdarı da إِفْعَالاً olan sülasi mezidlerin ilk babıdır. Bu babın binası yani gerçekleşme nedeni daha evvel sülasi mücerred olan fiilin geçişli olmasını sağlamaktır. Zaten sülasi mücerred geçişli ise o halde geçişliliğini kuvvetlendirmek içindir. Fakat yine de bazen geçişsiz fiiller de gerçekleşebilir. Sülasi mücerred mazi fiilin üzerine bir harf ekleyerek fiilimiz 4 harfli olduğu için bu babtaki fiillere sülasi mezid rübai “üç harfli fiilin 4 harfli olması” denilir. Aşağıdaki tabloda bu babtan gelen emsile-i muhtelife verilmiştir.

إِفْعَالْ

Babına Ait Emsile-i Muhtelife

Vezin

-mazi-

mevzun

أَفْعَلَ

ikram etti

أَكْرَمَ

Vezin

-muzari-

mevzun

يُفْعِلُ

ikram ediyor

يُكْرِمُ

Vezin

-masdar-

mevzun

إِفْعَالاً

ikram etmek

إِكْرَامًا

Vezin

-ism-i fail-

mevzun

مُفْعِلٌ

ikram edici

مُكْرِمٌ

Vezin

-ism-i meful-

mevzun

مُفْعَلٌ

ikram olunmuş

مُكْرَمٌ

Vezin

-cahd-ı mutlak-

mevzun

لَمْ يُفْعِلْ

ikram etmedi

لَمْ يُكْرِمْ

Vezin

-cahd-ı mustağrak-

mevzun

لَمَّا يُفْعِلْ

henüz ikram etmedi

لَمَّا يُكْرِمْ

Vezin

-nefy-i hal-

mevzun

مَا يُفْعِلُ

ikram etmiyor

مَا يُكْرِمُ

Vezin

-nefy-i istikbal-

mevzun

لاَ يُفْعِلُ

ikram etmeyecek

لاَ يُكْرِمُ

Vezin

-tekid-i nefy-i istikbal-

mevzun

لَنْ يُفْعِلَ

Asla ikram etmeyecek

لَنْ يُكْرِمَ

Vezin

-emr-i gaib-

mevzun

لِيُفْعِلْ

ikram etsin

لِيُكْرِمْ

Vezin

-nehy-i gaib-

mevzun

لاَ يُفْعِلْ

ikram etmesin

لاَ يُكْرِمْ

Vezin

-emr-i hazır-

mevzun

أَفْعِلْ

ikram et

أَكْرِمْ

Vezin

-nehy-i hazır-

mevzun

لاَ تُفْعِلْ

ikram etme

لاَ تُكْرِمْ

Vezin

-masdar-ı mimi-

mevzun

مُفْعَلٌ

ikram etmek

مُكْرَمٌ

Vezin

-masdar-ı merre-

mevzun

إِفْعَالَةٌ

bir kere ikram etmek

إِكْرَامَةٌ

Vezin

-masdar-ı nev-

mevzun

إِفْعَالَةٌ حَسَنَةٌ

bir çeşit ikram etmek

إِكْرَامَةٌ حَسَنَةٌ

Vezin

-ism-i tasgir-

mevzun

أُفَيْعِيلٌ

ikram etmecik

أُكَيْرِيمٌ

Vezin

-ism-i mensub-

mevzun

إِفْعَالِيٌّ

ikram etmeye mensub

إِكْرَامِيٌّ

Vezin

-ism-i tafdil-

mevzun

أَحْسَنُ إِفْعَالاً

en çok ikram eden

أَحْسَنُ إِكْرَامًا

Vezin

-teaccüb ül-evvel-

mevzun

مَا أَحْسَنَ إِفْعَالَهُ

ne ikram etti

مَا أَحْسَنَ إِكْرَامَهُ

Vezin

-teaccübü s-sani-

mevzun

أَحْسِنْ بِإِفْعَالِهِ

ne acayip ikram etti

أَحْسِنْ بِإِكْرَامَهُ

Bu Gün Allah için Ne Yaptın?