Şerh ül-Muğni

Fail 1

و الفاعل هو ما أسند الفعل أو شبهه إليه و قدم الفعل و شبهه عليه على جهة قيامة الفعل و شبهه به و إنما قال ما اسند الفعل أو شبهه إليه بدل قوله اسم اسند الفعل إليه ليدخل فيه الفاعل الذى ليس بسم، نحو؛ أعجبنى أن خرجت، فإن ما خرجت في محل الرفع فاعل لأعجبنى. و ليس بسم قوله ما اسند الفعل نحو قام زيد فقام فعل اسند إليه الفاعل، و هو زيد. قوله أو شبهه  ليدخل فيه اسم الفاعل و أمثاله من الصفة المشبهه و المصدر و الاسم التفضيل و الظرف و غيرها كأسماء الأفعال، نحو؛ زيد قائم أبوه فأبوه فاعل لقائم




Fail: Fiil ve şibhi fiillerinin “fiile benzeyenlerin” önüne gelen ve fiil ve şibhi fiillerin kendisine isnad edildiği isimdir. Yani fiil ve şibhi fiillerin varlığı faile bağlıdır.


Musannıfın ما اسند الفعل أو شبهه kaydında ما demesi ve اسم dememesi isim olmayan failleri de tanıma sokmak içindir. أعجبنى أن خرجت terkibinde أن خرجت kısmı mahallen merfudur ve أعجبنى lafzının failidir ama isim olarak gelmemiştir. İşte bu gibi lafızlar da failin tanımına girer. Musannıfın faile, fiilin kendisine isnad olduğu şey demesi ile قام زيد terkibinde olduğu gibi زيد lafzı faildir ve قام fiili ona isnad edilmiştir. Fail için, şibhi fiillerin de kendisine isnad olduğu şey demesi ile ism-i fail ve benzerleri olan sıfat-ı müşebbehe, masdar, ism-i tafdil, zarf ve zarfın dışındaki esma-ı efalin failleri de bu tanımdadır. زيد قائم أبوه terkibinde أبوه lafzı قائم lafzının failidir.

Bu Gün Allah için Ne Yaptın?