Şerh ül-Muğni

كلمة Lafzının Manası

و الكلمة مشتقة من الكلم و هو الجراحة. و الاشتقاق اشتراك الكلمتين في حروف الاصل و معنى الاصل. و هما اي الكلمة و الكلام  مشتركان في حروف الاصل من الكاف و اللام و الميم و في معنى الاصل الذى هو التأثير. لأن كلام المتكلم مؤثر في نفس السامع كما أن جراحة الجارح مؤثرة في المجروح. و الدليل عليه قول الشاعر؛ جِرَاحَةُ السِّنَانِ لَهَا الْتِيَامُ وَ لاَ يَلْتَامُ مَا جَرَحَ اللِّسَانُ.



Kelime “kelm” lafzından müştaktır yani türemiştir ve “yaralamak” demektir. İştikak; iki kelimenin asıl harflerinde ve asıl manalarında müşterek (ortak) olmasıdır. Ve o ikisi yani kelime ve kelam asıl harfleri kef, lam ve mim olmak üzere müşterektirler. Ve asıl manaları da tesir etmek “yaralamak” olarak müşterektir. Çünkü mütekellimin (konuşanın) kelamı dinleyen kişiye tesir eder. Tıpkı yaralayıcının yarasının yaralıya olan tesiri gibidir. Kelamın (cüz olan kelimelerin külünün) delili şairin şu sözündedir; جِرَاحَةُ السِّنَانِ mızrak yarası, لَهَا الْتِيَامُ o kapanır, وَ لاَ يَلْتَامُ fakat kapanmaz, مَا جَرَحَ اللِّسَانُ dil yarası “Dil yarası kapanır, mızrak yarası kapanmaz” şeklindedir.

Bu Gün Allah için Ne Yaptın?